Słowo, światło, muzyka. Narodowe Czytanie, które stało się spektaklem w zamkowo-parkowej scenerii

      „Dziady” Adama Mickiewicza – jedno z najważniejszych dzieł polskiego romantyzmu – były lekturą tegorocznej, 15. edycji akcji Narodowego Czytania. W Lubaczowie wydarzenie odbyło się 3 września, jednak tym razem w zupełnie nowej formule i miejscu. Zamiast tradycyjnego spotkania na Rynku organizatorzy zaprosili mieszkańców do Zespołu Zamkowo-Parkowego Muzeum Kresów w Lubaczowie.

      Zmiana miejsca i formuły była świadomą decyzją Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Władysława Broniewskiego, która od lat konsekwentnie poszukuje nowych sposobów prezentowania literatury podczas Narodowego Czytania. Tegoroczne „Dziady” nie były klasycznym odczytaniem fragmentów utworu. Przygotowana specjalnie na tę okazję inscenizacja sprawiła, że tekst Mickiewicza zabrzmiał jak prawdziwy spektakl teatralny – z wyrazistą scenografią, światłem, dźwiękiem, muzyką, ruchem scenicznym i starannie budowaną atmosferą.

      Założeniem scenariusza było połączenie wybranych fragmentów części „Dziadów” w jedną spójną opowieść sceniczną. Poszczególne sceny zostały połączone nie tylko tekstem Mickiewicza, ale również obrazem, ruchem i światłem. Reżyseria podporządkowana została budowaniu napięcia i emocji, dzięki czemu kolejne fragmenty dramatu płynnie przechodziły jeden w drugi, tworząc przedstawienie o wyraźnym rytmie i dramaturgii.
      Istotną rolę odegrała muzyka oraz starannie dobrane fragmenty dźwiękowe. Nie stanowiły one jedynie tła dla czytanych tekstów – pojawiały się w kluczowych momentach, budując napięcie, podkreślając emocje bohaterów i wyznaczając rytm poszczególnych scen. W połączeniu z wieczorną przestrzenią parku, światłem świec i reflektorów pozwoliły stworzyć tajemniczy, momentami mroczny klimat odpowiadający charakterowi romantycznego dramatu.

      W przedstawieniu spotkali się przedstawiciele miejskich i powiatowych instytucji, radni i samorządowcy, bibliotekarze, dyrektorzy szkół i nauczyciele, uczniowie, harcerze, a także aktorzy lubaczowskich teatrów – Arki Lwowskiej i Teatru Małych Form. Dzięki zaangażowaniu osób reprezentujących różne środowiska i pokolenia Narodowe Czytanie stało się wspólnym przedsięwzięciem lokalnej społeczności. Ponad połowę czytających stanowili uczniowie i młodzież lubaczowskich szkół. Co szczególnie warte podkreślenia, uczestnicy otrzymali swoje teksty zaledwie dzień lub dwa przed wydarzeniem, a całość została zaprezentowana bez wcześniejszej próby wszystkich wykonawców. Mimo to inscenizacja zachowała spójność, rytm i teatralny charakter.

      Autorem scenariusza i opracowania muzycznego był Krzysztof Świętojański z Urzędu Miejskiego, a za przygotowanie i prowadzenie świateł oraz dźwięków podczas wydarzenia odpowiadali Bogusław Tabaczek, Paweł Rogal i Andrzej Kindrat z Miejskiego Domu Kultury. Elementy scenografii oraz przygotowanie miejsca, to zasługa naszego Muzeum Kresów.

      Tegoroczna odsłona Narodowego Czytania pokazała, że klasyczna literatura może być przedstawiana w sposób angażujący zarówno dla miłośników teatru, jak i dla młodego pokolenia. „Dziady” zostały nie tylko przeczytane – zostały ożywione na scenie poprzez słowo, gest, ruch, muzykę, dźwięk i światło.
      Wydarzenie było efektem współpracy Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Władysława Broniewskiego, Urzędu Miejskiego, Starostwa Powiatowego, Miejskiego Domu Kultury, Muzeum Kresów oraz Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Przemyślu – Filii w Lubaczowie.