Pamiątki świadków historii na wystawie plenerowej w Lubaczowie

      Na naszym rynku, została umieszczona wystawa plenerowa „Artefakty – pamięć w przedmiotach zaklęta”, przygotowana przez Instytut Strat Wojennych im. Jana Karskiego. Ekspozycja zawiera fotografie unikalnych osobistych pamiątek osób będących świadkami ważnych wydarzeń historycznych i ma zwracać uwagę na znaczenie takich artefaktów i rodzinnej pamięci. Założeniem wystawy jest edukowanie odbiorcy o tym, jak zapomnienie historii, którą niosą za sobą memorabilia, jest nadal stratą wojenną oraz przedstawia metodykę jak im zapobiegać.

      Ekspozycja, złożona z 12 plansz, ustawiona jest na rynku Miejskim w Lubaczowie. Na ekspozycji zaprezentowane są fotografie i opisy unikalnych pamiątek należących do świadków i uczestników ważnych wydarzeń z historii. Wśród nich są np. odnaleziona w północnej Anglii bransoleta polskiego żołnierza, walizka z listami uczestniczki Powstania Warszawskiego, pisany na korze brzozowej pamiętnik internowanej pielęgniarki zapisywany w drodze z Syberii do Iranu, czy pierścionek więźniarki niemieckich obozów koncentracyjnych.

Wystawa „Artefakty – pamięć w przedmiotach zaklęta” podejmuje temat straty tożsamościowej – jednego z najtrudniejszych doświadczeń wynikających z II wojny światowej. Zniszczeniu uległy nie tylko miasta i mienie, lecz także więzi społeczne, ciągłość kulturowa i poczucie przynależności. Pozostałe po ofiarach przedmioty – listy, biżuteria, osobiste drobiazgi – stanowią dziś nie tylko relikty przeszłości, ale przede wszystkim świadectwa przerwanej historii. Jest to również istotny głos w dyskusji o współczesnym podejściu do materialnych śladów przeszłości, przypominając o etycznym wymiarze ich ochrony oraz o konieczności zachowania empatii wobec historii zapisanej w przedmiotach.

      Instytut Strat Wojennych im. Jana Karskiego jest państwową instytucją powołaną w 2021 r. Prowadzi badania naukowe i działalność popularyzatorską dotyczącą strat wojennych zadanych Państwu Polskiemu i jego obywatelom w czasie II wojny światowej (1939-1945) oraz długofalowych konsekwencji tego konfliktu.

      Wystawę, której współorganizatorem jest Muzeum Kresów w Lubaczowie, będzie można oglądać do 11 maja 2026 r.  

      Zapraszamy do odwiedzenia wystawy i refleksji nad znaczeniem pamięci w budowaniu tożsamości.