Z Tomaszem Rogiem o bitwach pod Kobylanką z 1863 roku.

      Spotkania z historykiem i regionalistą Tomaszem Rogiem są zawsze bardzo ciekawe i przede wszystkim niezwykle wartościowe. Tak było również w środę 22 maja, podczas zorganizowanego w  miejskiej bibliotece wieczoru historycznego, który dotyczył powstania styczniowego na pograniczu cieszanowsko-lubaczowskim oraz prezentacji książki Adama Szajowskiego „Bitwy pod Kobylanką 1 i 6 maja 1863 r.”

      22 stycznia 1863 r., Manifestem Tymczasowego Rządu Narodowego rozpoczęło się Powstanie Styczniowe, największy w XIX w. polski zryw narodowy. Sześć tysięcy powstańców zaatakowało rosyjskie garnizony w Królestwie Polskim. Powstanie rozszerzyło się na cały kraj, a następnie na tereny Litwy, Białorusi i Ukrainy. Trwało do jesieni 1864 roku, a utworzone "państwo podziemne" funkcjonowało jeszcze w 1865 roku. Ostatni oddział partyzancki kapelana powstania, księdza Stanisława Brzóski, działający na Podlasiu, został rozbity w kwietniu 1865 roku. W kwietniu 1864 roku aresztowano przywódcę powstania Romualda Traugutta i innych członków Rządu Narodowego. Cztery miesiące później stracono ich na stokach Cytadeli Warszawskiej. Powstanie styczniowe było najdłużej trwającym i najbardziej masowym ruchem niepodległościowym XIX wieku. Historycy obliczają, że w czasie powstania doszło do około 1000 lub 1200 potyczek, w tym dwie bitwy pod Kobylanką oraz potyczka pod Hutą Krzeszowską.

      O tych trzech wydarzeniach z naszego regionu mówił podczas spotkania Tomasz Róg, który przedstawił sylwetkę Antoniego Jeziorańskiego, jednego z najbardziej utalentowanych, a zarazem zapomnianych dowódców 1863 roku oraz omówił szczegóły bitew dowodzonego przez niego oddziału z wojskiem rosyjskim 1 i 6 maja 1863 r. pod Kobylanką. To właśnie tam dwukrotnie w leśnym starciu powstańcy pokonali przeważające liczebnie oddziały rosyjskie, a sukces, jaki odnieśli odbił się szerokim echem w całym kraju i wzmocnił morale powstańców toczących zażarte boje o niepodległość Polski.

      Prelegent wspomniał także o potyczce oddziału w dniu 11 maja 1863 r. pod Hutą Krzeszowską, jego rozwiązaniu i rozproszeniu żołnierzy. Dokonał oceny zaistniałych wydarzeń, podkreślając rolę Jeziorańskiego jako wybitnego dowódcy. Docenił także opiekę medyczną nie tylko nad powstańcami, ale także wziętymi do niewoli Rosjanami w szpitalach powstańczych w Nowym Siole i Cieszanowie podkreślając profesjonalizm oraz niezwykłe oddanie personelu.

      Ostatnią cześć swojego wystąpienia poświęcił upamiętnieniu poległych powstańców, którzy zostali pochowani w dwóch osobnych mogiłach. Na jednej z nich postawiono dębowy krzyż, gdzie przez lata gromadziła się ludność celem oddania hołdu walczącym. W 1905 adwokat lwowski dr Emil Parnas podjął starania mające na celu nowe upamiętnienie, ufundował wykonany z piaskowca pomnik, który w październiku 1907 odsłonięto w lesie pod Kobylanką.

      Wystąpienie oparte było na książce Adama Szajowskiego ukazanej jako obszerny i rzetelny materiał historyczny, który pomaga nam lepiej zrozumieć wydarzenia sprzed 160 lat. Autor skrupulatnie analizuje w niej przebieg bitew oraz ich skutki dla obu stron konfliktu ocalając w ten sposób od zapomnienia ważny fragment historii naszego regionu.

 

Galeria foto MBP

powrót do kategorii
Poprzednia
DO GÓRY
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.Ok
Twoja przeglądarka blokuje powiadomienia. Kliknij Bezpieczna (Secure) i kliknij Zezwalaj
Dziękujemy, teraz zawsze będziesz na bieżąco!